E enjte, 30 Maj, 2024

IN MEMORIAM: CIKËL POETIK NGA LINDITA AHMETI

UDHËTIMI I BABAIT NËPËR KËNGËN E VJESHTËS

hapat e babait nëpër natën vjeshtore me selenën e purpurt që hedh dritë në shteg

e nxisin komunikimin me qetësinë e pyllit

dhe kuptohen mirë mes vetes babai e qetësia

babai ndonëse e ka një pyetje nostalgjike për vjeshtën

s’e thotë me gojë

s’e turbullon qetësinë

po e shkruan pyetjen në fletët e heshtjes ulur në rrënjën e bungut

janë foljet e shpërndara gjithandej që e çojnë babain të ngrihet në këmbë

ecën ai

ndërsa gjethet e thata zgjohen dhe bëjnë muzikë xhazi nën këmbët e lodhura të plakut

pastaj fryn pak eoli

tingujt e butë të erës së freskët kur i ledhatojnë gjethet

dhe dalja në skenë e mbiemrave të përmallshëm

janë në të vërtetë përgjigje e vjeshtës për babanë e cila pëshpërit

ju iku vera e blertë

ju iku vera e blertë

zogjtë të renditur si fjalët e demostenit para athinasve

kur filipi futej në polis me ushtarët e tij

kërkojnë shpresën e mirë duke lënë mbrapa ngjyrat e vjeshtës

pastaj tingujt e freskët të gjetheve të thata kërcëllojnë

bëhen vërejtje për krijesat e imta të pyllit

për merimangat që prodhojnë mëndafshin më të mirë

për mizat gjarpërinjtë minjtë buklat e shqarthat

për ndonjë hardhucë të blertë që s’ndalet së vrapuari nëpër bar pas ndonjë kandre

dhe për breshkat që e demonstrojnë hijerëndësinë kur ecin

dhe ta merr mendja edhe për sutat e buta që e zbukurojnë pamjen e pyllit kur i bie hëna

për të gjithë banorët e gjelbërimit që janë rehatuar në mbretërinë e gjumit

jepet alarmi e shtohen thirrmat e larëve

kujdes

ndonëse babai shpërndan ëndrrën e bukur në këtë mbretëri magjepse si gjithmonë

bota e pyllit ka rendin e vet dhe e dëgjon vetëm përvojën

e veshur me njëqind ngjyra që hedh hëna ajo shkon shtigjeve të saj

pa e dalluar babanë nga kalimtari i pakujdesshëm i cili kënaqet kur shkel flutura

dhe babai ecën ecën nëpër këtë botë që e bën të prekshme vetminë

dhe me gjithë kujdesin që ka

ndonjë thnegël e pëson prej këmbës së tij

duke dështuar në luftën e egër të darvinit për një kënd të padukshëm ngrohtësie

kapërcejnë pastaj nëpër mendjen e babait foljet e ngarkuara me pikëllim

për një mijë këngë të lisnajës që treten

pastaj babai ulet sërish në rrënjë të bungut

përballë një ketri që kërcen nga imazhi në imazh

atëherë visorja e hap faqen e magjisë së saj

në dritë të këtij tregimi dalin kuqëloret si ombrellat e zanave

vendosur nëpër shtigjet kah kalon diana

dhe dalin si në shuplakë pikturat e pyllit

babai vazhdon udhën

vihen në lëvizje mijëra zëre nga frika kur ofshan ai nga pesha e udhëtimit

kjo në pyll merret si bori e faunit

babai i heq këpucët atëherë dhe i dorëzohet harmonisë së pyllit

e koha rrjedh

duke sjellë mëngjesin e kuqërremtë

harabelat nëpër degëzat e kaçubave dhe të fijeve të barit të gjatë me fara të imta

e ndërpresin ëndrrën

ia nisin këngës korale

dhe bashkë me kandrat e hapin librin e muzikës

me tinguj të cilët nga shporta semasiologjike e asaj bote e shpërfaqin hijeshinë

e kërpudhave kuqëlore

të mijëra e mijëra kuqëloreve që e stolisin pyllin

dhe e gjithë kjo do të jetë një poezi e pashkruar e sapfos që është dashur të bëhet himn

për mrekullinë e kuqëloreve

midis të cilave kalon zbathur

në majë të gishtave

im atë i mirë

dhe të cilat i mbledh e i ruan nimfa në herbariumin prej papirusi

e që më vonë do të flasin

si një ditar i shkruar shqip.

***

SHQIPËRIA IME

Shqipëria është krijuar në fund të qershorit nga drita e xixëllonjave

kur dalin si fenerë të imtë magjikë dhe i mbulojnë male e fusha

sa bëhet gati të ulet në fron perëndesha florë në mbrëmjen hyjnore

e ta shpërndajë erën e mirë të trëndafilave e të luleve alba

të cilat ia bëjnë me dije erebit se nuk mund të ketë vend në këtë të vërtetë

sepse këtu vazhdimisht çelësin do ta ketë në dorë vetëm aurora

Shqipëria është krijuar nga ëndrra më e mirë e rrufetarit mu pranë detit

duke e lënë aty shqiponjën e bardhë të bëjë roje

në shtëpinë e gurtë të Kadmit e të Harmonisë që u caktuan të jenë të Parët Mitikë

që shpikën lule e shpërndanë shkronja për librin e parë nga Sharri nga Tomorri

nga Bjeshkët e Nemuna

Shqipëria ka dalë prej zërit yllësor të orfeut

dhe është bërë këngë e lumit malor

fluturim i amshueshëm i pëllumbit të bardhë

valle e zanave me lisat e gjatë e me korin e trumcakëve

të cilën përballë persefonës e ka lozur osman takja

në këtë vend vazhdimisht bredh i biri i afërditës

e pastaj e shpërndan nëpër botë kuptimin e dheut që është sinonim i emrit të tij

prandaj djemve kësulëbardhë kah bredhin përfund degës së parë të trungut të gjuhëve

u shkëlqejnë si dielli flokët e praruar e u kumbojnë fjalët

nga sytë e tyre reflektohet magjia e liqeneve të Lurës

ndërsa këngën e kanë vazhdim të këngës së linit

kjo është Shqipëria ime

Shqipëria është një trëndafilnajë e vendosur mbi shkrepa

ku banojnë shpresat më të bukura

ku nga rrënjët e rrapeve mijëvjeçare

dëgjohet edhe sot tregimi i gurrës së Dodonës

Shqipëria është orakulli ku vashat e kanë zbuluar fronin e birit të diellit

ajo është bari i mirë që sot shëron plagët e rënda

të hapura nga Era e Kuqe

është muri kundër furtunës polare me arushën e tërbuar

Shqipëria herë është bletë në lulet parajsore

herë është pikturë e adem kastratit

pastaj del si një varg rruazash të bëra prej mija kokrrash xhevahiri

Shqipëria është djega ime

***

ËNDËRR NË SHTEGUN E HAPUR

zogjtë zogjtë e dashur të afërditës

fluturojnë fluturojnë

fluturojnë hapësirave

bukurisë së lënduar

dhe përpiqen ta mbushin shpresën

me trëndafila erëmirë

siç do perëndesha e tyre madhështore

zbresin një nga një

dhe qetësohen në prehrin e nënës tokë

renditur në varg

ndalen në tegelin e ëndrrës sonë

me dyer të hekurta mbyllur

në të cilat rri varur një dry i madh

këndojnë zogjtë

dhe në notat e imta të tyre

ndjehet se diçka nuk shkon

nuk lexohen qartas shenjat

e porosisë

që duan ta çojnë

për të tre vetat e hedhura në harresë.

***

MARINARË TË ZINJ

sirena e luan një valle

të panjohur

me lodra llahtari

në verdhësinë e vjeshtës

ndërsa era e vrugtë i tall

me shaka të pakripë gjethet

e rëna

në hapësirën e pafundme

të këngës së dëbuar

ku luhaten tri pemë

me “bukuri të zezë për një poemë”

përreth shikojnë sehir

dhe presin marinarët e zinj

të mbështetur me bërryla

në gjerdhet e vjetra

hedhin bishta cigaresh

në panoramën shumëngjyrëshe

të vjeshtës

të rrethuar me miza

që zukasin

dhe sillen rreth tyre

presin të bjerë nata

ta hedhin farën e zezë

në arën e shpikësit të shkronjave

të ardhur si shoqërues

të odiseut

nga dera e persefonës

marinarët i kanë thyer pipthat

e luleve të kopshtit të fëmijëve

dhe i frikësojnë qengjat

që luajnë

në barin e vyshkur

sapfoja herë pas here shikon

nga një plasë

nga altari i bardhësisë

kur me arkilokun

flijojnë fjalë të buta

hëna si një nuse e kohëve

të tretura

bën dritë dhe derdh lot

kurse gjysma e marinarëve

një nga një mblidhen

rreth sirenës

dhe ngjiten në valle

gjysma tjetër duke hallakatur

nëpër gjethet e rëna

të dardhës së moçme

kërkon thesarin e humbur

dhe pasi e marrin

hedhin baltë e të shara

në derën e madhe

në fund skena është emarinarëve

krejtësisht reale

kurse sirena mbetet vetëm në ndërdije

së andejmi me bukurinë e saj të ftohtë

dhe me shkathtësinë që ka

përpiqet ta ndryshojë mendjen e arkilokut

që merr ta hedhë mburojën në porend

i thotë ajo o këngëtar

heshtja është flori

mirëpo arkilok të jesh e të heshtësh

nuk shkon kjo

sirena pastaj e përben sapfon

ta fikë prushin që e nxit krijimin e këngës

së amshueshme

duke i ofruar muzës kënaqësinë efemere

rri sirena ulur te pragu i tiasosit

dhe pret t’u mbushet mendja sapfos dhe arkilokut

sapfoja tregon me gisht

kah kokrra e mollës

që ka mbetur në majë

e kuqe

lartë lartë

e arkiloku me vendosmëri e hedh mburojën

në porend

aty përreth nuk pushon vallja e rëndë

e gjysmës

dy marinarë shtatmëdhenj

e lëshojnë një perde të hekurt

mbi hënën e përlotur

pastaj e detyrojnë arkilokun

ta mbajë një thes të stërmadh

me thesar të rëndë

deri te anija e tyre

kurse sapfos i mbetet tërkuza

ta tërheqë barrën

që marinarët e kanë plaçkitur në trojë

dhe t’i lusë përulshëm ata

ta heqin perden e hekurt

nga hëna e përlotur

asnjëri nga marinarët nuk jep pesë para

për këngë e krenari

nuk luajnë vendit as dorën madje s’e lëvizin

dhe vetëm hedhin kah këngëtarët

lulëkuqe

të cilat bien mbi ta

si fjalë të rënda

mbi vajzën e pambrojtur

pastaj shfaqet nikta

me koçinë e saj të zezë

dhe me dhurata nga persefona

përplot me strajca me kokrra shege

për dy këngëtarët

i hap krahët nikta

kështu tregon se i pranon mysafirët

të cilët i ndal erebi rrugës

dhe fillon dafrunga e marinarëve

të zinj

e zgjat shumë shumë

nikta dikur zbret ngadalë

matanë malit

heshtin lodrat

treten në thellësinë e errësirës

të rënat e tyre

po mbeten gjurmët e tyre

arkiloku e ngre kryet kah aurora

që shfaqet

e hedh së pari thesin në humnerë

pastaj edhe mburojën në porend

dhe ikën me këngën

sapfoja hyn në kopshtin e saj

dhe e ngre kullën me vargje

jashtë armët e marinarëve

shkëlqejnë në dritë të hënës.

***

ZBRAZËTIA

ecim ne nëpër zbrazëtirë me duart

lidhur prapa shpine

pa shtat

pa lënë gjurmë

ecim kah shtegu i mbyllur

të shoqëruar nga nj rojtar i stërmadh

me grushtin e ngritur lart

para nesh

në pafundësinë e ndriçuar paraqitet hija e huaj

tmerrësisht e madhe

me një përhimtësi të paparë

përbirohet nëpër turmë

dhe ulet midis nesh

dhe kërkon t’i lavdërojmë kohët e humbura

neve na pushton heshtja

neve na merr gjumi

neve na thyen frika

ne ecim

ndërkaq zbrazëtia

i ka prerë me rrënjë para nesh

të gjitha bimët

dhe pas vetes nuk ka lënë asnjë fije bari

e asnjë flutur

ecim ne kështu

duke i ngrehur këmbët zhargas

si të ishim meitë

rreth nesh vjen erë sulfuri

ecim ne

dhe para nesh

mu në shteg

një mur i lartë.

***

DIMËR I GJATË

dimër i gjatë

kohë e kohë ka kaluar që po pritet

të ngjallet dita e verës me lule thane

trungu i ahut të flasë

për shekujt e paluar në unazat e tij

dhe vargu lirik të shpërthejë me një rreze

pritje

dhe pritje

përsëri dimër

disa shtresa të trasha të akullit bëjnë presion

mbi heshtjen e moçme

dhe gjithçka mbetet në pushtetin e acarit

dhe mbyllësia

e larë me lot

pemët janë mbështetur për murin

e kështjellës që po rrënohet

t’i ikin të ftohtit polar

si unë që kam mbetur

midis vetmisë

mbështetur për muri

ku mundohem të lëviz

në këtë dimër të gjatë.

***

NË PETALE LULESH NJË GJUHË E LASHTË

limonët kanë çelur në Shqipëri

duken lulet e tyre si stoli nga kristali malor

në breg të lumit malor

është diçka që përshkruhet

vetëm me dhembje e dashuri

është si një vashë bukuroshe lakuriqe

me kurorë lulesh të bardha

duke ecur në dritë të hënës

mbi murin e kalasë së shkodrës

e që pasqyrohet në njëmijë ngjyra në liqen

është një lulnajë

ku në çdo petale të luleve është shkruar ndonjë varg shqip

me shkronja hyjnore

është një heshtje hyjnore ku dëgjohet vetëm thirrma:

o Shqipëri shiko

heliosi e ka ndalur qerren e zjarrtë në qiell

e nuk lëviz me orë

vështron anë e kënd dheut tënd të butë

me flamurin e ngjyer në gjak

që nxjerr mënjolla paqe

o vendi im

o vendi im

a ka kund djalë si djemtë e këtij relievi

ku s’guxon dot frika të ulet të pushojë

pyet e krenohet dritëmadhi:

o vend lulesh e yjesh

të falem për këtë pushim të këndshëm

pastaj vjen një zë e thotë

o Shqipëri e helios sinonime e moshatarë

gëlojnë lulet

me emrin e magjishëm

iris illyrica

ndër të cilat gurgullon gjuha shqipe

e shpërndahet nëpër fshatrat e bukurisë shumështresore

ç’u vonove helios kështu në zenit?

pyet dikush duke hapur dritaren

si atëherë kur atena u lind nga koka e zeusit

s’lëviz karroca e zjarrtë hyjnore

e s’ ngihet dritëmadhi me pamëninë

me barin që mugullon rreth shkëmbit të shkabës

ku është shndërruar në yll petro nini luarasi

njohësi i shpirtit të shkronjave

dhe i gjuhës së luleve

që çelin këtu

që çelin në radhimë

që çelin në rekë

e në katërkollë.

***

NË BOSHLLËKUN E TRUNGUT

me vite një zot e di sa

unë jam në boshllëkun e trungut

të drurit qindvjeçar

një dru i nxirë nga korbat që rrinë në degët e tij

e rreth të cilit sillen ujqit e uritur

një dru të cilin kanë harruar ta presin ushtritë e huaja

kah kanë bredhur nëpër dheun e shkelur

rri aty unë

i dëgjoj krimbat si e brejnë drurin

shikoj nga bira që e ka bërë me kamë ndonjë ushtar

i cili ka dalë prej rreshti nga lodhja

dhe ka vënë ndonjë shenjë sa për ta kaluar kohën

rri shtang aty

e pres ndonjë yll të bjerë

ndonjë zog të ndalet

ta shoh ndonjë bukël

a ndonjë kaproll duke kullotur

ndonjë lule ta ngrejë kokën e të shfaqet

në perspektivën e birës së drurit të rrethuar me injorim

ta shoh ndonjë pikë lashte në fijet e barit

e mbi to fluturat që vallëzojnë

dhe ta dëgjoj ndonjë trishtil

a ndonjë qukapikth

ta dëgjoj nimfën si i bie lirës

dhe si këndon pranë burimit

kur bie terri lutem

që të pushojnë britmat e satrapit nga fshati i djegur

nga altari i rrënuar

se kur arrijnë edhe këtu

rreth drurit

këto virrma nuk janë më fjalë

po flakë jeshile që e rrezikojnë drurin

dhe mua në boshllëkun e tij

ndonjëherë shfaqet një siluetë

në këndvështrimin tim

qëndron në cep të shkëmbit të murrmë

të cilin ma rrok shikimi

bien në sy dylbitë që i mban ajo

në drejtim të pyllit të shenjtë

pastaj nëpër ajrin plot vrugtësi

nëpër shi

duken njerëzit si kthehen dhiareve të malit

nga hadi i vendosur diku në verilindje

vijnë me shpresë se do ta ngrenë kullën e katragjyshit

të bardhë e krenare

unë e hetoj se plagët më shtohen

nga kandrat parazite

nga ngushtica brenda në trungun e drurit

nga dhembjet e këmbëve që m’i ka kafshuar gjarpri

atëherë më vjen të bërtas

më vjen të vrapoj

të shkoj fluturimthi shtegut të malit

që zana e stolis gjithmonë

në të dy anët

me lule

iris illyrica

do të kisha dashur ta jap kushtrimin nga vetmia

ta tregoj përrallën e kuqe përrallën e vrugtë

përrallën e mashtrimit me kalin

po kush do të më nxjerrë mua

nga ky boshllëk i namatisur

fjala nga vargu e thënë nga boshllëku i drurit s’ka peshë

po çmohet kur thuhet nga kolltuku i avokatit të errësirës

këtu ku jam unë edhe erosi të harron

jo më dikush tjetër

o zot

më duket se po shndërrohem

në një ndërgjegje që s’bren

në një flutur të mbetur në xhepin e errët të ngushticës së drurit

ku nuk të vëren kush përveç merimangave

që përgjojnë në cerimangat e tyre

pos thneglave që ma kanë vërshuar shtatin thuajse të shpenzuar

që jam bërë pjesë e drurit

të cilit vazhdimisht dikush i matet me sëpatë

Të fundit