E mërkurë, 12 Qershor, 2024

DY SHKENCËTARËT TURQ QË ZBULUAN VAKSINËN KUNDËR COVID-19 TANI JANË NDËR MË TË PASURIT NË GJERMANI

Lajmi se një vaksinë Pfizer është 90% efektive kundër COVID-19 është lajmëruar si një pikë kthese në luftën globale kundër virusit, shkruajnë mediat britanike, përcjell KDP.

Por ndërsa vaksina është kontrolluar nga gjigandi farmaceutik amerikan, vetë shkenca është punë e BioNTech, një kompani gjermane e themeluar nga çift i martuar dhe mjekë të përkushtuar Ugur Sahin dhe Ozlem Tureci.

Së bashku, ata po shihen si truri që shpiku vaksinën kundër koronavirusit.

Shkencëtarët dhe sipërmarrësit Profesor Sahin, 55 vjeç dhe Dr Tureci, 53 vjeç, janë tani në mesin e 100 gjermanëve më të pasur, me vlerën e kompanisë së tyre BioNTech që rritet në 21 miliardë dollarë pas zbulimit të vaksinës.

Por, si fëmijë të emigrantëve, ata erdhën nga fillimet më modeste.

Shefi ekzekutiv i BioNTech, Z. Sahin lindi në qytetin turk të Iskenderun, duke lëvizur në Gjermaninë Perëndimore në moshën katër vjeç. Babai i tij ishte një gastarbeiter, një punëtor migrant në një fabrikë të Fordit në Këln.

Dr Tureci, i cili është zyrtari kryesor mjekësor i kompanisë, ka lindur në Gjermani dhe është vajza e një mjeku turk i cili migroi në vend nga Stambolli.

Z. Sahin u trajnua si mjek, duke studiuar në Këln dhe Hamburg, por përqendrimin e tij e drejtoi në hulumtimin e imunoterapisë. Ai u takua me Dr Tureci në fillim të karrierës së tij akademike.

Dr Tureci një herë tha në një intervistë se edhe në ditën e dasmës së tyre, të dy kaluan një kohë duke bërë punë laboratorike.

Dyshja kishte një pasion për kërkimin dhe onkologjinë të cilën ata e çuan përpara në kompaninë e tyre të parë Ganymed Pharmaceuticals të cilën e krijuan në 2001.

Kompania u nis për të hulumtuar mundësinë e përdorimit të kodit gjenetik të modifikuar, ose Messenger ARN (mARN), për të mashtruar trupin në luftimin e kancerit dhe zhvillimin e antitrupave që luftojnë kancerin.

Ata e shitën këtë biznes në 2016 për $ 1.4b (1 miliardë funte). Në atë kohë, ata ishin tashmë të zënë me ndërtimin e BioNTech, e themeluar në vitin 2008, për të ndjekur një gamë shumë më të gjerë të mjeteve të imunoterapisë nga kanceri.

Puna e çiftit mbi potencialin e mARN u dëshmua të jetë jetike në zhvillimin e vaksinës COVID-19.

A është kjo vaksina që bota po pret?

Në janar, profesor Sahin u ndesh me një punim shkencor mbi një shpërthim të ri të koronavirusit në qytetin kinez të Wuhan. Që atëherë e kuptoi se hapi nga barnat anti-kancer mARN në vaksinat virale të bazuara në mARN është shumë i vogël.

BioNTech caktoi shpejt rreth 500 punonjës për të punuar në disa përbërje të mundshme, duke bindur gjigandin e farmacisë Pfizer dhe prodhuesin kinez të ilaçeve Fosun që të lidhin kontratë si partnerë që në mars të vitit.

Tani provat kanë treguar që vaksina, e cila përdor materialin gjenetik të ARN-së për të nxitur trupin të prodhojë antitrupa, është 90% efektive.

Kolegët e përshkruajnë Profesor Sahinin si “modest”. Matthias Theobald, një profesor tjetër i onkologjisë në Universitetin Mainz, ku profesor Sahin ende jep mësim, tha: “Ai është një person shumë modest dhe i përulur. Pamja e jashtme ka pak rëndësi për të.”

“Por ai dëshiron të krijojë struktura që e lejojnë atë të realizojë vizionet e tij dhe pikërisht këtu aspiratat nuk janë aspak modeste.”

Matthias Kromayer, një anëtar bordi i firmës së kapitalit sipërmarrës MIG AG, fondet e të cilit kanë mbështetur BioNTech, tha: “Pavarësisht nga arritjet e tij, ai kurrë nuk ndryshoi nga të qenit tepër i përulur dhe i ndjeshëm.”

Sahin i tha agjencisë së lajmeve Reuters të hënën se zbulimi u cilësua si “shkallë e jashtëzakonshme suksesi”, por që ai nuk e dinte më herët gjatë vitit se sa e vështirë do të ishte detyra në përgjithësi.

“Sigurisht që nuk është diçka që do ta shprehnit lehtë si një shkencëtar serioz, por ishte brenda sferës së mundësisë që nga fillimi.”

Të fundit