E mërkurë, 24 Korrik, 2024

NË ARSIMIN NË MAQEDONI GJITHÇKA RRJEDH-ASGJË NUK NDRYSHON

Johan Volfgang Gëte thotë: Rinia është një mangësi që kalon shpejt. Në Maqedoni nuk është kështu! Në Maqedoni rinia është mungesë e përjetshme sepse nuk ekziston! Askush nuk i dëgjon të rinjtë tanë, askush nuk i pyet ata! Të rinjtë janë e ardhmja e një vendi, por një vend që nuk e sheh të ardhmen e vet nuk ka pse të shqetësohet për të rinjtë.

Shkruan: Katerina Topallova

Kujdesi për të rinjtë mund të shihet më së shumti në arsim! Ky është një sektor që përfaqëson pasqyrën më të madhe të shtetit pa ide!

Reforma me të cilat askush nuk është i kënaqur rregullisht

Në ndryshim të vazhdueshëm – pa ndryshime. Në vend që të jetë më i përhershëm, arsimi është sektori që më së shpeshti është subjekt i ndryshimeve në vend. Rezultatet e dobëta në testet ndërkombëtare të studentëve janë motivi më i zakonshëm, por asnjë reformë e vetme nuk është kryer deri në fund, as nuk është bërë pas një debati të gjerë dhe dëgjimit të të gjithë të përfshirëve.

Një qasje serioze, një analizë e plotë e situatës dhe një perceptim profesional që duhet të arrihet si synimi përfundimtar është e vetmja rrugë korrekte drejt reformave thelbësore në arsim.

Përvoja maqedonase tregoi se qasjet e pjesshme, pa analiza të qëndrueshme, kontribuan vetëm në regresin e procesit arsimor.

Më të fundit janë ankesat për reformat e mëdha arsimore të paralajmëruara nga Milla Carovska. Sipas saj, segmentet kryesore të ndryshimeve kanë nisur që në klasën e parë dhe të katërt. Gama e paralajmëruar e ndryshimeve në koncept hasi në pakënaqësi të gjerë, por megjithë protestat publike, Caarovska nuk devijoi nga idetë e saj.

A ndodhin reagimet e forta pas çdo reforme të përmendur në arsim për shkak të përplasjes së koncepteve ideologjike, politikës, padijes apo diçkaje tjetër?

Në fillim të gjithçkaje, ka një emërues të përbashkët, dhe ai është se të gjithë pajtohen se sistemi arsimor në Maqedoni ka nevojë për reforma urgjente.

 Politika – reformatori i përjetshëm në arsim

Në arsimin maqedonas, politika është jashtëzakonisht ndikuese dhe prezente sepse për shumë vite më së shumti interesat dhe motivet e politikës krijuan nivelin e gjithë sistemit arsimor. Tani vetë politika e sheh atë që ka krijuar. Pavarësisht se në cilën kohë dhe periudhë. Pasojat janë të njëjta.

Një pjesë tjetër e padukshme përfshin interesat, besimet, motivet, paragjykimet, stereotipet, frikën e njerëzve të përfshirë në arsim direkt dhe/ose indirekt, duke përfshirë prindërit, median dhe faktorë të tjerë. Këtu ndodhin përplasje të papritura.

Fokusi i çdo reforme duhet të jenë interesat dhe nevojat e studentëve. Mësuesit, shkollat, prindërit, pushteti vendor dhe të gjitha institucionet e tjera arsimore duhet të jenë në funksion të promovimit dhe mbrojtjes së interesit më të lartë të fëmijës dhe ushtrimit të së drejtës për arsim cilësor në përputhje me Konventën për të Drejtat e Fëmijës. Nisur nga kjo, Koncepti bën thirrje për një reformë të orientuar drejt nxënësve dhe kërkon që procesi arsimor të organizohet në atë mënyrë që t’u tregojë nxënësve dobinë dhe rëndësinë e të mësuarit, të respektojë nevojat dhe interesat e tyre dhe të mundësojë zhvillimin e potencialit të çdo nxënësi.

Ne kemi nevojë për një mirëkuptim të përbashkët dhe ndërgjegjësim kolektiv për ndryshimin për të ndërtuar kapacitete dhe për të krijuar klimën e duhur sociale.

Kreatorët e arsimit që 20 vite e fillojnë nga e para

Deri më sot, të gjithë kreatorët e të ashtuquajturave reforma na ofrojnë koncepte “të mëdha”, por pa asnjë bazë apo vlerë shoqërore. Për të ofruar një ndryshim të madh, ju nevojiten njohuri mbi arsimin, pedagogjinë, shoqërinë dhe filozofinë, si dhe të gjitha këto në kontekstin e teknikës dhe teknologjisë moderne.

Por arsimi në Maqedoni u “reformua” kryesisht nga ministra të rinj me trajnime në mbrëmje për të qenë reformatorë “të mëdhenj”. Kryeministrat e dy partive “të mëdha” kanë lodhur nja dhjetëra ministra të arsimit pa shumë ndryshime për mirë, pasi secili e niste nga e para.

Nga reformat e “madha” mbeti vetëm bujë, sepse në zbatim gjithmonë u binte fryma shpejt.

Problemi në Maqedoni është fuqia e partive politike që të vendosin për financat edhe për politikat kareovike, si dhe për gjithçka tjetër në shoqëri, pa asnjë ideologji. Arsimi ka rënë në degët më të ulëta, prandaj në shumicën e rasteve largohen të rinjtë, të mirët, ambiciozët.

Sipas cilësisë së arsimit jemi 20-30 vjet prapa vendeve të rajonit. Përvoja thotë se tek ne gjithçka është një formë dhe deri më tani nuk ka pasur asnjë ide që do të fliste për një filozofi tjetër të edukimit.

Fëmijët tanë, si me libra, ashtu edhe me tableta, po marrin sërish një edukim nën mesataren, të dobët dhe pa ide. Kur dikush fillon të punojë me njerëz, atëherë gjërat do të fillojnë të ndryshojnë, dhe ju nuk keni nevojë për strategji “të mëdha” për këtë.

Më tepër janë ndërruar ministrat e arsimit

Ministri aktual i Arsimit është Jeton Shaqiri. Ai është zyrtari i 19-të që drejton këtë departament. Ai vjen nga radhët e BDI-së. Lajmi më i madh që ka bërë të ditur gjatë mandatit të tij është se ai planifikon të fillojë vitin shkollor nga 1 shtatori, por çdo vit pasardhës do të fillojë nga 10 shtatori dhe do të zgjasë deri më 20 qershor, në vend të 10 qershorit.

Deri më tani asnjë ministër nuk e ka kaluar numrin magjik të tre viteve në karrigen e parë në arsim, ndaj, edhe pse në rrjetet sociale ka një debat për këtë temë, nuk ka asnjë shqetësim sepse praktika tregon se çdo ministër vjen me ide që thuajse asnjëri nuk i zbatoi ndonjëherë.. Informimi i shpeshtë i viteve të fundit për rezultatet dramatike të dobëta të testeve ndërkombëtare për shkrim-leximin e popullatës, veçanërisht të të rinjve, nuk ishte pengesë për të vazhduar traditën në të cilën Ministria e Arsimit është ndër të parat që del në treg.

Shaqiri është një nga ministrat e shumtë që nuk arriti t’i siguronte në kohë certifikatat për nxënësit dhe kur bëri të ditur se i kishte siguruar, hapi temë për reflektim se kush dhe si e fitoi tenderin për fletët në të cilat shkruhen rezultatet e  vitit shkollor të nxënësve.

Ndoshta dështimi më i madh i këtij ministri deri më tani është se ai ka paralajmëruar se viti shkollor do të fillojë pa tekste, sepse është vonuar me shtypjen e tyre. Dhe kështu cilësia e brishtë e arsimit maqedonas do të menaxhohet me shkrime, fotokopje, broshura dhe fletëpalosje të shkruara me dorë.

Shaqiri e trashëgoi pozitën nga Mila Carovska, e cila u largua me një vit e katër muaj përvojë dhe një reformë të papërfunduar të dixhitalizimit.

Sofia Todorova ishte ministrja më jetëgjatë e Arsimit në vitet 1990, për dy vjet e tetë muaj. Carovska dhe 13 paraardhësit e saj nuk i mbushën as dy vjet. Përveç ryshfetit politik, drejtoria e arsimit shpesh është përdorur për t’i dhënë një shans një partiaku të ri dhe pa përvojë, si Pishtar Ljutfiu nga BDI në vitin 2016. Ndonjëherë ndodh që ministria t’i dorëzohet një ministri të ri, nëse ai ekzistues. nevojitet në një dikaster tjetër, i cili tregon gjithashtu se sa prioritet ka qenë arsimi në politikat e përgjithshme të qeverive. Kështu, në vitin 2011 Nikolla Todorov kaloi në shëndetësi dhe ia la vendin Pançe Kralevit, ndërsa në vitin 2018 Renata Deskoska ia dorëzoi portofolin Arbër Ademit dhe u bë ministre e Drejtësisë.

*Kjo analizë është prodhuar në kuadër të projektit të mbështetur nga NED. Qëndrimet e shprehura në këtë tekst janë ekskluzivisht të autores.

 

Të fundit